Tot voor kort associeerde ik erfgoed vooral met monumentale gebouwen, eeuwenoude tradities en dialecten. Dat veranderde toen ik, tijdens het organiseren van een Kletswandeling voor een van mijn winkels, in contact kwam met een bevlogen erfgoedambtenaar van de gemeente Heerhugowaard.

Ik had bedacht dat de wandeling – naast beweging en gezelligheid, een extraatje mocht bieden: een vleugje geschiedenis over het bijzondere dorp Heerhugowaard, dat ondanks zijn omvang zijn dorpskarakter heeft behouden.

Die ambtenaar maakte me bewust van iets groters: erfgoed gaat niet alleen over het oude. Het verbindt verleden, heden én toekomst. Ze zei me: ‘Het verhaal dat jij net vertelde over je familiegeschiedenis en jouw rol daarin, is een mooi voorbeeld van bedrijfserfgoed. Daar zou je de wandeling zelfs mee kunnen starten.’

Onbewust met erfgoed bezig

Grappig genoeg ben ik er al jaren mee bezig, zonder dat ik me dat realiseerde. Vaak vertel ik het verhaal van mijn overgrootmoeder, de tweede generatie, die haar droom waarmaakte met een winkel en kaaskelder. Daar verkocht de familie boter, kaas en zuivel. Ter illustratie: destijds werden vrouwen handelingsonbekwaam zodra ze trouwden. Toch wist zij een fundament te leggen waarop elke generatie iets toevoegde, tot aan vandaag, ruim 100 jaar later.

Ik zeg altijd: vanuit de wortels van mijn familie leef ik mijn eigen nalatenschap. Het is misschien een klein verhaal, maar het toont hoe erfgoed ons verbindt. Elke ondernemer weet dat je altijd bezig bent met toekomstige generaties, of dat nu opvolging betreft of het maken van keuzes die je bedrijf toekomstbestendig houden.

Een missie om de wereld mooier achter te laten

Mijn doel is om de wereld mooier achter te laten dan ik haar aantrof. Jumbo Monique is mijn middel, samen met deze column, de podcast, mijn boeken en de Mootjes minisupers: gele weggeefhuisjes in Noord-Holland en Noord-Brabant, te vinden in tuinen, bij huisartsenposten, wijkcentra en gemeentehuizen.

Op microniveau lijken deze initiatieven klein, maar als je uitzoomt, is de impact groot. De pers pikt het op, mensen komen langs voor inspiratie, en velen starten vervolgens zelf initiatieven. En dan wordt het ineens écht groots.

Bedrijfserfgoed en het verhaal van lef

Ons erfgoed vertelt ook een verhaal van lef, vrouwelijke leiderschap en durven denken buiten bestaande kaders. Mijn opa bouwde een zelfbedieningswinkel in de nieuwe wijken van Medemblik, mijn ouders verhuisden naar Texel – allemaal stappen die hebben bijgedragen aan ons voortbestaan.

Klanten noemen onze supermarkt een “super met een ziel” iets wat ze voelen na het lezen van de panelen in de winkel. En de Kletswandeling, een initiatief van Jumbo, werd een prachtige ochtend: enthousiaste wandelaars, een trotse wethouder die vertelde over de kilpaden, landweggetjes die leiden naar het oudste en originele centrum aan de Middenweg.

Van klein idee naar grote impact

De samenwerking met Jumbo, de gemeente, ondernemers en een journalist van een landelijke krant zorgde ervoor dat een lokaal georganiseerde wandeling een groot bereik kreeg. Mensen werden verbonden, bewogen mee, en erfgoed werd tastbaar: verleden, heden en toekomst kwamen samen.

En als kers op de taart: de verhalen van deelnemers, vastgelegd in de krant, zijn hopelijk een ware inspiratiebom voor velen. Want hoe klein iets soms lijkt, de impact kan enorm zijn.